Katowice i województwo śląskie mają stać się jednym z kluczowych ogniw krajowej sieci infrastruktury przemysłu kosmicznego. Choć planowane centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej ma powstać w Warszawie, rozwój tej branży ma objąć również inne regiony Polski. Śląsk ma wykorzystać swoje zaplecze przemysłowe, potencjał naukowy, rozwinięty sektor nowych technologii oraz wykwalifikowane kadry.
Celem ogólnopolskiej inicjatywy jest stworzenie warunków do rozwoju nowoczesnych technologii, zwiększenia bezpieczeństwa państwa i budowy konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy. Planowany system wsparcia ma obejmować zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i finansowanie przedsiębiorstw na kolejnych etapach rozwoju.
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański podkreślił, że korzyści wynikające ze współpracy Polski z Europejską Agencją Kosmiczną powinny być odczuwalne w całym kraju. Jego zdaniem Katowice i województwo śląskie mają potencjał, aby znaleźć się wśród najważniejszych ośrodków rozwijającego się sektora kosmicznego.
Kosmiczne plany na terenach dawnej kopalni Wujek
Katowice od kilku lat inwestują w projekty związane z nowymi technologiami, innowacjami i nauką. Jednym z największych przedsięwzięć jest Hub Gamingowo-Technologiczny, który powstaje na terenach dawnej kopalni Wieczorek.
Miasto zamierza również rozwijać koncepcję Centrum Symulacji Osadnictwa Kosmicznego oraz Centrum Technologii Kosmicznych na terenach dawnej kopalni Wujek. Projekty miałyby połączyć przemysłowe dziedzictwo Katowic z rozwojem gospodarki opartej na wiedzy.
Prezydent Katowic Marcin Krupa ocenił, że rozwój sektora kosmicznego jest szansą nie tylko dla miasta, ale dla całego regionu. Śląsk przechodzi bowiem transformację gospodarczą, w której coraz większą rolę odgrywają badania, zaawansowane technologie i wysoko wykwalifikowane miejsca pracy.
Marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa zwrócił uwagę, że region może wykorzystać swoje przemysłowe doświadczenie w nowych dziedzinach gospodarki. Wśród sektorów mających wzmacniać pozycję Śląska wymienił przemysł obronny i kosmiczny.
BGK zaoferuje finansowanie nawet na 50 lat
Podstawą budowy infrastruktury potrzebnej branży kosmicznej ma być nowy instrument Banku Gospodarstwa Krajowego skierowany do samorządów. Program umożliwi finansowanie inwestycji infrastrukturalnych przez okres sięgający nawet 50 lat.
Środki będą mogły zostać przeznaczone między innymi na centra technologiczne, laboratoria badawcze, parki przemysłowe oraz infrastrukturę służącą gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Długi okres spłaty ma ograniczać bieżące obciążenie samorządowych budżetów.
Program ma również przewidywać elastyczne harmonogramy spłat i możliwość wieloletniej karencji. Według prezesa BGK Mirosława Czekaja rozwiązanie zostało przygotowane z myślą o inwestycjach, które będą służyć mieszkańcom i gospodarce przez wiele dekad.
500 mln zł na badania i kosmiczne startupy
Rozwój sektora ma zostać wsparty także przez nowy fundusz kosmiczny o wartości 500 mln zł. Pieniądze mają finansować badania, rozwój technologii, startupy, spółki typu spin-off oraz pierwsze wdrożenia przemysłowe.
Fundusz ma koncentrować się przede wszystkim na innowacyjnych przedsięwzięciach znajdujących się na etapie wysokiego ryzyka technologicznego. Jego zadaniem będzie również przyspieszanie komercjalizacji rozwiązań opracowywanych w Polsce.
Uzupełnieniem systemu finansowania będzie spółka Chrobry. Jej portfel inwestycyjny z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności ma wynosić około 7 mld zł.
Chrobry ma wspierać przedsiębiorstwa na etapie wzrostu i zwiększania skali działalności. Finansowanie będzie mogło obejmować budowę zakładów produkcyjnych, zwiększanie mocy wytwórczych, realizację dużych kontraktów oraz ekspansję na rynki zagraniczne.
Oba instrumenty mają działać równolegle. Fundusz kosmiczny będzie wspierał badania i rozwój technologii, a Chrobry ich późniejsze wdrażanie do przemysłu.
Technologie kosmiczne mają zwiększać bezpieczeństwo kraju
Technologie związane z sektorem kosmicznym znajdują zastosowanie między innymi w komunikacji, nawigacji, obserwacji Ziemi, ochronie infrastruktury krytycznej i systemach bezpieczeństwa państwa.
Budowa krajowej sieci infrastruktury przemysłu kosmicznego ma ułatwić współpracę przedsiębiorstw, uczelni, instytutów badawczych i administracji publicznej. Jednocześnie ma wzmacniać pozycję Polski na europejskim i światowym rynku zaawansowanych technologii.
Dla Katowic i województwa śląskiego udział w tym systemie może oznaczać nowe inwestycje, miejsca pracy oraz kolejną specjalizację gospodarczą rozwijaną w ramach transformacji regionu.
