Widok z okna budynku przy ul. Dębowej 39b w Katowicach, niemal całkowicie zasłoniętego przez ścianę powstającej inwestycji deweloperskiej
Widok z okna budynku przy ul. Dębowej 39b w Katowicach
Reklama

Sześciometrowa żelbetowa ściana stanęła tuż przed oknami domu jednorodzinnego przy ul. Dębowej w Katowicach, niemal całkowicie odcinając dostęp do światła dziennego. Sprawa jest związana z budową nowego budynku wielorodzinnego. Władze Katowic przyznają, że ściana została dokończona mimo wydanego i doręczonego inwestorowi postanowienia wstrzymującego wykonanie części pozwolenia na budowę. Tymczasem dwa organy nadzoru budowlanego potwierdziły, że istniejące od ponad stu lat okna sąsiadującego domu nie zostały wykonane samowolnie. Mimo to sprawa wciąż pozostaje nierozstrzygnięta.

Przy ulicy Dębowej 45 w katowickiej dzielnicy Dąb powstaje budynek mieszkalny wielorodzinny z lokalami usługowymi i garażem podziemnym. Inwestycja realizowana przez spółkę Dębowa 45 SPV wywołała jednak poważny konflikt z właścicielką sąsiedniej nieruchomości przy ul. Dębowej 39b. Powodem jest żelbetowa ściana oddzielenia przeciwpożarowego, która została wybudowana w odległości około 60 centymetrów od jej domu.

Ściana ma około sześciu metrów wysokości i znajduje się bezpośrednio przed dwoma oknami budynku mieszkalnego. Na fotografiach przekazanych redakcji InfoKatowice.pl widać, że z wnętrza pomieszczeń zamiast widoku na zewnątrz można zobaczyć niemal wyłącznie beton. Konstrukcja w znacznym stopniu ogranicza także dostęp naturalnego światła.

Właścicielka nieruchomości podjęła działania zmierzające do wyjaśnienia, czy inwestycja jest realizowana zgodnie z prawem. Sprawa trafiła do Urzędu Miasta Katowice, Wojewody Śląskiego oraz organów nadzoru budowlanego. Redakcja InfoKatowice.pl zapoznała się z dokumentacją dotyczącą prowadzonych postępowań, a następnie zwróciła się do instytucji odpowiedzialnych za wydanie pozwolenia i nadzór nad budową.

Pozwolenie wydano w 2023 roku. Istniejących okien nie uwzględniono w dokumentacji

Pozwolenie na budowę inwestycji przy Dębowej 45 zostało wydane przez Prezydenta Miasta Katowice 26 października 2023 roku. Problem polega na tym, że w zatwierdzonej dokumentacji projektowej nie uwzględniono dwóch okien znajdujących się w sąsiednim budynku przy Dębowej 39b.

Ich istnienie ma szczególne znaczenie dla oceny oddziaływania nowej inwestycji na sąsiednią nieruchomość, w tym spełnienia wymagań dotyczących dostępu światła dziennego. Jak doszło do wydania pozwolenia bez uwzględnienia tych okien? O to zapytaliśmy Urząd Miasta Katowice.

– Urząd nie sporządza dokumentacji projektowej. Zatwierdzona dokumentacja projektowa została sporządzona i sprawdzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Do dokumentacji dołączono wymagane przepisami prawa budowlanego oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej – wyjaśnia Sandra Hajduk z Urzędu Miasta Katowice.

Miasto podkreśla również, że dokumentacja projektowa powinna rzetelnie przedstawiać istniejący stan zagospodarowania terenu. Urzędnicy wskazują jednocześnie, że przed wydaniem pozwolenia sprawdzono projekt zagospodarowania terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych.

– Zgodnie z przepisami Prawa budowlanego przed wydaniem pozwolenia na budowę nie przeprowadza się oględzin na prywatnym terenie lub porównania projektu budowlanego z dokumentacją archiwalną z ubiegłego wieku – informuje urząd.

Co ciekawe, w dokumentacji projektowej znajdowały się analizy dotyczące dostępu światła dziennego. Jak wynika z odpowiedzi magistratu, uwzględniono analizę przesłaniania oraz wzajemnego zacieniania projektowanego budynku i obiektów sąsiednich.

W jednej z analiz stwierdzono, że projektowany budynek nie przesłania żadnych budynków sąsiednich. Tymczasem fotografie przedstawiające obecny stan nieruchomości przy Dębowej 39b pokazują wysoką betonową ścianę znajdującą się tuż przed oknami.

Wojewoda dostrzegł zagrożenie. Katowice wstrzymały wykonanie części pozwolenia

W lutym 2026 roku Prezydent Miasta Katowice wznowił z urzędu postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę. Jednocześnie wstrzymał wykonanie decyzji w części obejmującej budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego planowanej w bezpośrednim sąsiedztwie budynku przy Dębowej 39b.

Inwestor zaskarżył to rozstrzygnięcie, jednak 28 kwietnia 2026 roku Wojewoda Śląski utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wojewoda wskazał, że z zatwierdzonej dokumentacji projektowej nie wynikało istnienie dwóch okien w ścianie sąsiedniego budynku. Brak tej informacji uniemożliwił właściwemu organowi sprawdzenie spełnienia wymagań techniczno-budowlanych w odniesieniu do tych okien.

Wojewoda uznał również, że wykonanie ściany może doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków, polegających na pozbawieniu pomieszczeń mieszkalnych dostępu do światła dziennego. W ocenie organu istniało znaczne prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowionego postępowania. To jednak nie zakończyło sprawy.

Miasto: ścianę dokończono mimo wstrzymania

Jedno z najważniejszych ustaleń wynika z odpowiedzi Urzędu Miasta Katowice na pytania naszej redakcji. Zapytaliśmy magistrat, w jakim stopniu ściana była wykonana w chwili wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania części pozwolenia na budowę oraz czy później kontynuowano prace.

– Z informacji pozostających w dyspozycji urzędu wynika, iż postanowienie wstrzymujące wykonanie pozwolenia na budowę z 26 lutego 2026 r. w zakresie ściany oddzielenia przeciwpożarowego zostało wydane i skutecznie doręczono Inwestorowi przed ukończeniem tej ściany. W ocenie urzędu ścianę dokończono pomimo wydanego i skutecznie doręczonego postanowienia – przekazał katowicki magistrat.

To szczególnie istotna informacja, ponieważ oznacza, że według ustaleń miasta prace przy spornej konstrukcji były kontynuowane po doręczeniu inwestorowi postanowienia wstrzymującego wykonanie części pozwolenia na budowę.

Urząd potwierdził także, że inwestor zaskarżył postanowienie Wojewody Śląskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jednocześnie podkreślił, że postanowienie wstrzymujące jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i podlega wykonaniu.

Nie oznacza to jednak, że zakończyły się wszystkie postępowania dotyczące inwestycji. Nie zapadło też jeszcze ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie wznowionego postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę.

Deweloper kwestionował legalność okien. Dokumentacja potwierdziła ich istnienie od ponad stu lat

Spór ma jeszcze jeden istotny wątek. Spółka Dębowa 45 SPV zawiadomiła nadzór budowlany o podejrzeniu nielegalnego wykonania dwóch okien w domu przy Dębowej 39b.

Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie i sięgnął do historycznej dokumentacji budynku. Okazało się, że okna zostały przewidziane już w dokumentach budowlanych z początku XX wieku. Potwierdzały to także materiały archiwalne z 1931 roku.

22 czerwca 2026 roku katowicki PINB umorzył postępowanie, uznając, że nie ma podstaw do prowadzenia sprawy dotyczącej domniemanej samowoli budowlanej. Deweloper odwołał się od tej decyzji do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Spółka zarzucała między innymi niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz powoływanie się na archiwalne dokumenty sporządzone w języku niemieckim. 13 października 2026 roku wojewódzki inspektor utrzymał jednak decyzję PINB w całości.

W uzasadnieniu wskazano, że porównanie historycznych projektów potwierdza istnienie dwóch okien, a dokumentacja pozwala uznać, że zostały one wykonane zgodnie z zatwierdzonymi rozwiązaniami budowlanymi. Nie ma zatem podstaw do domniemywania samowoli budowlanej. Decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, choć może jeszcze zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.

PINB zawiesił postępowanie. Miasto również czeka na rozstrzygnięcie

Zaskakujący obraz sprawy wyłania się także z odpowiedzi Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Katowicach. Zapytaliśmy między innymi, czy organ prowadzi postępowanie dotyczące legalności wykonania żelbetowej ściany, czy sprawdzono jej parametry oraz czy kontrolowano roboty po wstrzymaniu wykonania części pozwolenia na budowę.

PINB poinformował, że nie prowadzi obecnie aktywnego postępowania w sprawie wykonania tej ściany. Jednocześnie wyjaśnił, że 3 marca 2026 roku zawiesił z urzędu postępowanie dotyczące budowy ściany oddzielenia przeciwpożarowego w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę.

Powodem było wznowienie przez Prezydenta Katowic postępowania dotyczącego samego pozwolenia. – Zadaniem organu powiatowego jest badanie zgodności realizacji obiektu przy ulicy Dębowej 45 z udzielonym pozwoleniem na budowę – przekazał PINB.

Inspektorat wskazał, że musi zaczekać na zakończenie postępowania prowadzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ jego wynik może wpłynąć na podstawę dalszych czynności nadzoru. Problem w tym, że także Urząd Miasta Katowice zawiesił własne postępowanie.

Jak poinformował magistrat, wznowione postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę zostało zawieszone 19 maja 2026 roku z uwagi na toczące się postępowanie w organie nadzoru budowlanego.

W rezultacie z odpowiedzi obu instytucji wynika, że PINB oczekuje na rozstrzygnięcie sprawy przez urząd miasta, a urząd miasta zawiesił swoje postępowanie z powodu sprawy prowadzonej przez nadzór budowlany. Nie wiadomo więc, kiedy i w jaki sposób zostanie zakończona procedura dotycząca spornej inwestycji.٭

Co dalej z betonową ścianą?

Zapytaliśmy również Urząd Miasta Katowice, czy istnieje możliwość podjęcia działań, które doprowadziłyby do rozwiązania problemu właścicielki nieruchomości przy Dębowej 39b. Magistrat wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego nie jest upoważniony do nakładania na strony obowiązków ani wskazywania rozwiązań problemu ograniczenia dostępu światła dziennego.

Jak podkreślono, celem tego postępowania jest ponowne zbadanie sprawy zakończonej wcześniej ostateczną decyzją administracyjną. W odpowiedzi na pytania redakcji urząd przekazał także, że wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień dotyczących między innymi pozbawienia dostępu światła dziennego do części pomieszczeń sąsiedniego budynku. Inwestor udzielił wyjaśnień, które znajdują się w aktach postępowania.

Na obecnym etapie nie wiadomo jednak, czy sporna ściana zostanie przebudowana, częściowo rozebrana lub czy zapadnie inne rozstrzygnięcie dotyczące jej dalszego istnienia.

Deweloper nie odpowiedział na pytania redakcji

O stanowisko w sprawie zwróciliśmy się również do spółki Dębowa 45 SPV, realizującej inwestycję. Zapytaliśmy między innymi, czy projektant i inwestor wiedzieli o istnieniu okien w sąsiednim budynku, dlaczego nie zostały one uwzględnione w zatwierdzonej dokumentacji, na jakiej podstawie wykonano żelbetową ścianę oraz czy po wydaniu postanowienia wstrzymującego część pozwolenia na budowę kontynuowano prace. Poprosiliśmy również o wyjaśnienie, czy spółka rozważa zmianę konstrukcji ściany lub inne rozwiązanie problemu właścicielki sąsiedniej nieruchomości.

Termin udzielenia odpowiedzi wyznaczyliśmy na 20 października. Do chwili publikacji materiału nie otrzymaliśmy stanowiska dewelopera. Jeżeli odpowiedź wpłynie do redakcji, przedstawimy ją czytelnikom.

Sprawa inwestycji przy Dębowej 45 pozostaje zatem nierozstrzygnięta. Z jednej strony istnieją decyzje administracyjne potwierdzające, że okna sąsiedniego domu nie były samowolą budowlaną, a także postanowienie wstrzymujące wykonanie części pozwolenia na budowę. Z drugiej strony wysoka żelbetowa ściana nadal stoi bezpośrednio przed oknami.

Najważniejsze pozostają pytania o zgodność wykonanej konstrukcji z prawem, okoliczności kontynuowania prac po doręczeniu postanowienia wstrzymującego oraz termin zakończenia postępowań administracyjnych. Do sprawy będziemy wracać.

٭ AKTUALIZACJA (21 października 2026 r., godz. 14.40): Po publikacji artykułu z redakcją InfoKatowice.pl skontaktowała się telefonicznie Sandra Hajduk, rzeczniczka prasowa Urzędu Miasta Katowice. Poinformowała, że 20 października do magistratu wpłynęły dokumenty z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. W związku z tym w najbliższym czasie urząd zamierza podjąć zawieszone postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę inwestycji przy ul. Dębowej 45. Oznacza to, że sprawa, która dotychczas pozostawała nierozstrzygnięta, ma być ponownie rozpatrywana przez katowicki magistrat.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.