Polska Grupa Górnicza szuka wykonawcy specjalistycznej analizy dotyczącej odwadniania likwidowanego Ruchu Wujek w Katowicach. Eksperci mają sprawdzić kilka wariantów odprowadzania wód kopalnianych i ocenić ich wpływ nie tylko na samą kopalnię, ale również na sąsiednie zakłady, środowisko oraz zabudowę na powierzchni. W dokumentacji wprost pojawia się kwestia obszarów zagrożonych podtopieniami oraz możliwości powstawania zapadlisk.
PGG prowadzi postępowanie dotyczące wykonania „Analizy i opracowania hydrogeologicznego dla likwidowanego zakładu górniczego” – Ruchu Wujek przy ul. Wincentego Pola w Katowicach. Celem jest porównanie różnych możliwości zmiany obecnego sposobu odwadniania kopalni.
Dokumentacja ma zostać wykonana w dwóch etapach. Pierwszy dotyczy sposobu odprowadzania wody z poziomu 370 metrów do KWK Murcki-Staszic. Eksperci mają porównać rozwiązania pod względem ich wpływu na środowisko oraz kosztów budowy i późniejszej eksploatacji, a następnie wskazać optymalny wariant.
Druga część analizy dotyczyć będzie wód z poziomu 60 metrów. Jednocześnie opracowanie ma zawierać wytyczne, które będą mogły zostać wykorzystane przy projektach likwidacji szybów Wujka, m.in. dotyczące ich zasypywania, rozmieszczenia korków izolacyjnych oraz materiałów wykorzystywanych do wypełnienia szybów.
Odwierty, pompownia albo odcięcie dopływu wody
PGG wskazała kilka wariantów, które mają zostać szczegółowo przeanalizowane.
W przypadku wody znajdującej się na poziomie 370 metrów rozważane jest wykonanie pionowego odwiertu łączącego ten poziom z poziomem 680 albo 613 metrów.
Więcej możliwości dotyczy poziomu 60 metrów. Jedną z nich jest grawitacyjne skierowanie wody na poziom 370 metrów poprzez rurociąg umieszczony w zasypywanym szybie albo bezpośrednio poprzez jego zasyp. Drugą możliwością jest zastosowanie pompowni głębinowej. Trzeci wariant zakłada całkowite odizolowanie dopływu na poziomie 60 metrów, zaprzestanie jego odwadniania oraz wykonanie odpowiednich uszczelnień w likwidowanych szybach. Wykonawca będzie mógł również zaproponować własne rozwiązania, jeżeli wykaże ich uzasadnienie techniczne lub ekonomiczne.
Mają sprawdzić zagrożenie podtopieniami i zapadliskami
Szczególnie interesująca jest część zamówienia dotycząca tego, co może wydarzyć się na powierzchni po zmianie sposobu odwadniania kopalni.
Wykonawca ma ocenić przewidywane zmiany warunków hydrogeologicznych oraz właściwości wód podziemnych i powierzchniowych. Następnie ma przygotować prognozę wpływu tych zmian na likwidowany Wujek, sąsiednie kopalnie, środowisko oraz infrastrukturę miejską. Dokumentacja szczególnie wskazuje na konieczność uwzględnienia terenów zagrożonych podtopieniami.
Analiza ma objąć również tereny płytkiego kopalnictwa znajdujące się na obszarze górniczym Wujka i w jego sąsiedztwie. Eksperci mają sprawdzić skutki zmian poziomu wód w taki sposób, aby uniknąć reaktywacji starych zrobów oraz powstawania zapadlisk na powierzchni w wyniku podniesienia zwierciadła wody. Wyniki mają zostać przedstawione także na mapie pokazującej obszary, na których mogą nastąpić zmiany warunków hydrogeologicznych.
Samo zlecenie analizy nie oznacza, że PGG stwierdziła występowanie takich zagrożeń. Dokumentacja wskazuje natomiast, że mają one zostać zbadane przed wyborem docelowego sposobu odwadniania likwidowanej kopalni.
Co zrobić z wodą z Wujka?
Jeżeli jako najlepsze rozwiązanie wskazana zostanie budowa pompowni głębinowej, wykonawca będzie musiał również odpowiedzieć na pytanie, co zrobić z wydobywaną wodą. Ma przeanalizować możliwość jej gospodarczego wykorzystania albo wskazać sposób i miejsce zrzutu.
Opracowanie ma również określić, czy na powierzchni konieczne będą prace melioracyjne lub hydrotechniczne pozwalające ograniczyć dopływ wody do poziomu 60 metrów i przywrócić naturalny przebieg cieków wodnych. Dla każdego analizowanego rozwiązania ma zostać wykonana także ocena ryzyka technicznego i środowiskowego oraz wstępny kosztorys.
Do realizacji zadania PGG wymaga zespołu posiadającego specjalistyczne kwalifikacje. Wśród osób przygotowujących analizę mają znaleźć się m.in. rzeczoznawca ds. ruchu zakładu górniczego specjalizujący się w zagrożeniach wodnych, geolog górniczy oraz geolog z odpowiednimi uprawnieniami.
Przy wyborze wykonawcy jedynym kryterium będzie cena. PGG przewiduje również przeprowadzenie aukcji elektronicznej.
Opracowanie będzie jednym z elementów przygotowań do dalszej likwidacji Ruchu Wujek. Jego wyniki mają pomóc zdecydować, w jaki sposób w przyszłości odprowadzać wody z nieczynnych wyrobisk, tak aby uwzględnić zarówno koszty, kwestie techniczne, jak i możliwy wpływ zmian pod ziemią na powierzchnię Katowic.
