Katowice przygotowują się do objęcia tytułu Polskiej Stolicy Kultury 2027. Obchody mają mieć wymiar metropolitalny, a ich program będzie opierał się na lokalnym dziedzictwie, muzyce, sztukach wizualnych i działaniach organizowanych w przestrzeni publicznej. Jednym z najważniejszych wydarzeń ma być duży koncert inauguracyjny na Stadionie Śląskim.
Jak podkreślano na komisji, chociaż tytuł formalnie otrzymały Katowice, miasto od początku przygotowywało kandydaturę we współpracy z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią.
Inauguracja na Stadionie Śląskim
Rozpoczęcie obchodów zaplanowano na przełom stycznia i lutego 2027 roku. Największym wydarzeniem inauguracji ma być koncert na Stadionie Śląskim. Organizatorzy chcą odpowiednio zaaranżować przestrzeń obiektu, aby ograniczyć ryzyko związane z zimową pogodą.
Wybór stadionu ma również znaczenie symboliczne. Obiekt jest postrzegany jako miejsce wspólne dla mieszkańców miast należących do metropolii. Koncert ma szansę zostać pokazany przez jedną ze stacji telewizyjnych w formie transmisji lub retransmisji.
Program inauguracji ma obejmować także specjalny przemarsz lub paradę w Katowicach oraz oficjalny koncert w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia. W tym ostatnim wydarzeniu mają uczestniczyć również przedstawiciele władz państwowych.
Muzyczna opowieść o Śląsku i Zagłębiu
Koncert inauguracyjny ma być muzyczną opowieścią o regionie – nie tylko o Śląsku, ale również o Zagłębiu. Program ma prezentować muzykę powstającą na tym terenie na przestrzeni kilku stuleci, jednak w nowoczesnych aranżacjach przygotowanych z myślą o szerokiej publiczności.
Do udziału mają zostać zaproszeni przede wszystkim artyści, którzy wywodzą się z regionu, kształcili się tutaj albo nadal tworzą na Śląsku. Nad przygotowaniem aranżacji ma pracować orkiestra Jana Stokłosy, mająca doświadczenie w realizacji dużych koncertów widowiskowych i telewizyjnych.
Organizatorzy zapowiadają także wydarzenia przypominające twórczość najważniejszych śląskich kompozytorów.
Kultura ma być dostępna dla wszystkich
Motywem przewodnim obchodów ma zostać hasło „play”. Organizatorzy chcą rozwijać je również w języku polskim i śląskim. Ma ono podkreślać zabawę, uczestnictwo i aktywne współtworzenie kultury.
Jednym z głównych celów programu będzie pokazanie, że kultura nie jest przeznaczona wyłącznie dla wąskiej grupy odbiorców. Ma być obecna na ulicach, placach i w przestrzeniach, z których mieszkańcy korzystają na co dzień. Wydarzenia mają również wspierać budowanie relacji sąsiedzkich, integrację mieszkańców oraz poprawę ich dobrostanu.
Program ma składać się z kilkudziesięciu przedsięwzięć, w tym około 20 nowych projektów. Ich tematem będzie materialne i niematerialne dziedzictwo Katowic oraz całego regionu.
Od śląskiego designu po malarstwo nieprofesjonalne
Wśród zjawisk, które mają zostać szerzej zaprezentowane, znalazły się m.in. śląski design, malarstwo nieprofesjonalne, działalność Grupy Janowskiej oraz postacie związane z kulturą regionu.
Duże znaczenie będzie miało również dziedzictwo muzyczne i współczesna twórczość artystów działających na Śląsku. W maju 2027 roku Katowice mają być gospodarzem Classical:NEXT – jednego z najważniejszych międzynarodowych spotkań branży muzyki klasycznej.
Wydarzenia związane z Classical:NEXT będą odbywały się m.in. w NOSPR i siedzibie Akademii Muzycznej. Część koncertów zostanie udostępniona mieszkańcom.
Instalacje świetlne i projekty w przestrzeni publicznej
W programie Polskiej Stolicy Kultury mają znaleźć się również projekty wykorzystujące nowe media, w tym instalacje świetlne i interaktywne. Będą one prezentowane w przestrzeni publicznej i mają docierać także do osób, które na co dzień nie odwiedzają instytucji kultury.
Niektóre projekty mają być realizowane równocześnie w kilku miastach metropolii. Organizatorzy chcą w ten sposób połączyć poszczególne miejscowości i podkreślić wspólny charakter obchodów.
Planowana jest także kontynuacja programu „Spójnik”, w ramach którego przyznawane są niewielkie granty na oddolne działania kulturalne przygotowywane przez mieszkańców, organizacje społeczne i lokalne instytucje.
Program zależy od finansowania metropolii
Zakres wydarzeń organizowanych poza Katowicami będzie zależał od wysokości finansowego zaangażowania Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Przedstawiciele miasta zaznaczyli, że im większy wkład metropolii, tym więcej wydarzeń będzie mogło odbyć się w pozostałych miastach.
W przypadku mniejszego finansowania ograniczone zostaną przede wszystkim projekty realizowane poza Katowicami. Sam program katowicki ma zostać zachowany.
Idealny budżet obchodów oszacowano na niespełna 30 mln zł. Na tę kwotę miałyby złożyć się środki miasta, Ministerstwa Kultury, województwa śląskiego, metropolii oraz sponsorów. Samorząd województwa ma przeznaczyć na działania związane z obchodami około 10 mln zł, natomiast pozyskany przez ministerstwo sponsor – około 4 mln zł.
Pełny program Polskiej Stolicy Kultury 2027 ma zostać przedstawiony podczas konferencji organizowanej wspólnie z Ministerstwem Kultury, prawdopodobnie na przełomie października i listopada 2026 roku.
Źródło: Komisja Kultury Rady Miasta Katowice
