Katowice kontynuują działania związane z ochroną historycznego dziedzictwa miasta. Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej rozstrzygnął przetarg na kompleksową renowację sześciu zabytkowych stacji transformatorowych znajdujących się na terenie Giszowca. Inwestycję zrealizuje firma Expance Sławomir Czapiewski z Piły, która złożyła ofertę opiewającą na ponad 554 tys. zł brutto.
Renowacja obejmie historyczne obiekty zlokalizowane przy ulicach Barbórki, Działkowej, Gościnnej, Przyjaznej i Radosnej. Wszystkie znajdują się na obszarze objętym ochroną konserwatorską i stanowią część unikalnego układu urbanistycznego Giszowca – jednego z najbardziej charakterystycznych osiedli patronackich w Polsce.
Giszowiec powstał w latach 1907–1910 dla pracowników kopalni Giesche. Projekt osiedla przygotowali Georg i Emil Zillmannowie, inspirując się koncepcją miasta-ogrodu autorstwa Ebenezera Howarda. Od początku osiedle wyróżniało się nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi, w tym pełną elektryfikacją.
Energia trafiała tu z elektrowni św. Jerzego przy szybie „Carmer”, a następnie była rozprowadzana właśnie przez sieć stacji transformatorowych rozmieszczonych na terenie osiedla. Dziś te niewielkie budynki są nie tylko elementem infrastruktury technicznej, ale również ważnym świadectwem historii i rozwoju przemysłu.
– Stacje, które powstały na Giszowcu, miały zasilać całe osiedle. To przykład poziomu, na którym stała technika XX wieku. Wówczas urządzeniom technicznym nadawano nie tylko funkcje użytkowe, ale również estetyczne. Te obiekty są dziś świadkami historii i rozwoju techniki – podkreśla Marcin Gawlik, dyrektor KZGM w Katowicach.
Kompleksowe prace konserwatorskie
Zakres inwestycji obejmuje szeroki pakiet prac budowlanych i konserwatorskich. W planach znalazły się m.in. roboty przygotowawcze i rozbiórkowe, wymiana dachów oraz stolarki drzwiowej, wykonanie izolacji fundamentów czy odtworzenie konstrukcji dachowych.
Prace prowadzone będą z zachowaniem konserwatorskich wytycznych. Wykopy przy fundamentach mają być wykonywane ręcznie, ściana po ścianie, aby ograniczyć ryzyko uszkodzenia historycznej substancji budynków.
Odnowione zostaną również elewacje – wykonane będą nowe tynki mineralne, gruntowanie i malowanie ścian, a także uzupełnienia brakujących cegieł i naprawa uszkodzonych fragmentów murów.
Miasto zapowiada także odtworzenie metalowych masztów wraz z izolatorami, które mają odzyskać swój pierwotny wygląd. Po zakończeniu robót uporządkowane zostanie także otoczenie stacji, w tym nawierzchnie z kostki betonowej i tereny zielone.
Pół miliona złotych z programu odbudowy zabytków
Inwestycja otrzymała 500 tys. zł dofinansowania z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Miasto Katowice zabezpieczyło również wkład własny w wysokości 115 tys. zł.
Za realizację zadania odpowiada KZGM, który w ostatnich latach prowadził już liczne remonty zabytkowych budynków w Katowicach. Wśród nich znajdują się m.in. kamienice przy ulicach Chopina, Opolskiej, Skłodowskiej-Curie czy Gliwickiej.
Renowacja stacji transformatorowych w Giszowcu ma być kolejnym przykładem działań miasta, które stawia na ochronę historycznej architektury i zachowanie unikalnego charakteru swoich dzielnic.
