Miasto Katowice oferuje mieszkańcom możliwość odpracowania zadłużenia z tytułu czynszu za mieszkania komunalne. Program „Praca za długi” to forma wsparcia dla osób, które z różnych przyczyn znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. To realna szansa na zmniejszenie zaległości i uniknięcie postępowania sądowego.
Na koniec sierpnia 2025 roku łączna kwota zadłużenia z tytułu nieopłacania czynszu za lokale komunalne i użytkowe w Katowicach, wraz z odsetkami, przekroczyła 282 mln zł. Choć problem zadłużenia dotyczy wielu miast w Polsce, Katowice należą do nielicznych samorządów, które umożliwiają jego spłatę poprzez pracę na rzecz miasta.
– Mimo dostępnej formy wsparcia, z programu odpracowywania długu korzysta jedynie niewielka grupa lokatorów. Tymczasem może to być skuteczny sposób, by poradzić sobie z zaległościami – mówi Marcin Gawlik, dyrektor Komunalnego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach (KZGM).
Dług czynszowy można odpracować
Odpracowywanie zadłużenia może przybrać różne formy – od prostych prac porządkowych po bardziej specjalistyczne zadania. Osoby uczestniczące w programie pomagają m.in. w sprzątaniu i opróżnianiu piwnic, myciu klatek schodowych, porządkowaniu parków i placów, wykonywaniu drobnych napraw, malowaniu ścian czy pielęgnacji terenów zielonych.
Każde zgłoszenie jest rozpatrywane indywidualnie – z uwzględnieniem sytuacji życiowej dłużnika i jego umiejętności. – Część dłużników to osoby, które świadomie unikają spłaty zobowiązań. Ale są też tacy, którzy po prostu nie radzą sobie z trudną sytuacją życiową. Do nich apelujemy, by się do nas zgłosili. Zależy nam nie tylko na odzyskaniu należności, ale też na tym, by pomóc tym ludziom stanąć na nogi. Często problemy z czynszem są tylko wierzchołkiem góry lodowej. Pomagając, pokazujemy, że nie ma sytuacji bez wyjścia – podkreśla dyrektor Marcin Gawlik.
Program „Praca za długi” działa w Katowicach od 2014 roku. Do tej pory zawarto 135 umów, dzięki którym lokatorzy mogli odpracować swoje zaległości. Obecna stawka wynosi 30,50 zł za godzinę pracy. W 2025 roku podpisano jedną nową umowę – uczestnik programu odpracował już ponad 3 tys. zł, wykonując prace budowlano-malarskie, m.in. odmalowując klatkę schodową w oficynie przy ul. Gliwickiej 55.
Alternatywa – rozłożenie długu na raty
Nie każdy może lub chce odpracować swoje zadłużenie. Dla takich osób KZGM umożliwia rozłożenie długu na raty. Wniosek można złożyć w odpowiednim oddziale eksploatacji budynków, gdzie analizowana jest sytuacja finansowa lokatora i ustalane są indywidualne warunki spłaty.
W ciągu ostatnich pięciu lat z tej formy pomocy skorzystało 15 lokatorów mieszkań komunalnych. Rozłożenie płatności na raty pozwala stopniowo wychodzić z zaległości bez ryzyka utraty lokalu.
Zadłużenie to problem wspólny
Zaległości czynszowe wpływają nie tylko na sytuację dłużnika, ale też na kondycję całej wspólnoty. Środki z czynszu mogłyby być przeznaczane na remonty budynków, modernizację infrastruktury czy nowe inwestycje. Brak wpłat ogranicza te możliwości.
– Wiele osób z zadłużeniem ma poczucie, że nie da się już nic zrobić. A to nieprawda. Program „Praca za długi” pozwala odzyskać kontrolę nad swoją sytuacją i uniknąć trudniejszych konsekwencji. Rozumiemy, że nie każda sytuacja jest prosta, ale ważne, by zrobić pierwszy krok. Jesteśmy otwarci na rozmowę i rozwiązania dopasowane do możliwości mieszkańców – dodaje Marcin Gawlik.
Warto pamiętać, że brak działań w kierunku uregulowania długu może prowadzić do postępowania sądowego, egzekucji komorniczej, a w skrajnych przypadkach – eksmisji z lokalu. Program „Praca za długi” daje szansę, by tego uniknąć i stopniowo odbudować stabilność finansową.
