UŚ / fot. Infokatowice.pl
Reklama

Kosmos to nie tylko rakiety i roboty – to także… drożdże. I to nie byle jakie! Polscy naukowcy wysłali na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) drożdże zmodyfikowane genem niesporczaka – niesamowicie odpornego stworzenia, które potrafi przetrwać ekstremalne warunki, jak np. promieniowanie czy brak wody. Wszystko to w ramach misji Axiom 4, w której bierze udział polski astronauta dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski. To właśnie on będzie odpowiedzialny za przeprowadzenie eksperymentu o nazwie Yeast TardigradeGene – opracowanego przez polskich naukowców z trzech uczelni: Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Szczecińskiego i Uniwersytetu Adama Mickiewicza.

W badaniach kluczową rolę odgrywa zespół kierowany przez dr hab. Izabelę Poprawę, prof. UŚ z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ. To właśnie katowiccy naukowcy przygotowali unikalny szczep drożdży zawierający gen niesporczaka – mikroskopijnego organizmu znanego z ekstremalnej odporności.

– Drożdże to idealny model do badań – tłumaczy prof. Izabela Poprawa. – Zastanawialiśmy się, czy gen odpowiedzialny za przetrwanie niesporczaków w kosmicznych warunkach może pomóc innym organizmom, np. drożdżom. Jeśli tak, być może uda się stworzyć organizmy, które będą działały jako biofabryki jedzenia czy paliwa w przyszłych koloniach kosmicznych.

W prace zaangażowani są również młodzi naukowcy z UŚ – magistranci, doktoranci oraz specjalistka mikrobiologii dr hab. Katarzyna Kasperkiewicz.

Niesporczaki: mikroskopijni mistrzowie przetrwania

Inspiracją dla projektu były niesporczaki – zwierzątka tak odporne, że przeżywają zamrożenie, promieniowanie, a nawet próżnię kosmiczną. W stanie tzw. anhydrobiozy potrafią przetrwać kilkadziesiąt lat, dopóki znów nie natrafią na wodę.

Katowiccy naukowcy postanowili „pożyczyć” od nich gen kodujący enzym AOX – oksydazę alternatywną, która pomaga komórkom przetrwać nawet w bardzo nieprzyjaznym środowisku. Tak zmodyfikowane drożdże zostały spakowane w 40 specjalnych fiolek i wysłane na orbitę.

Co dalej z drżdżami?

Eksperyment nadzoruje na orbicie astronauta Uznański-Wiśniewski, który aktywuje próbki, a po zakończeniu misji odeśle je z powrotem na Ziemię – do laboratorium w Katowicach. To tutaj zostaną przeprowadzone kluczowe analizy.

– Naszym celem jest sprawdzić, czy drożdże przeżyły i jak zmieniły się w warunkach mikrograwitacji i promieniowania – wyjaśnia prof. Poprawa. – Interesują nas ich mitochondria, tempo wzrostu, odporność na stres. Sprawdzimy, czy aktywują mechanizmy naprawcze, a może – jeśli warunki były zbyt trudne – czy włączają proces śmierci komórkowej.

Projekt Yeast TardigradeGene pokazuje, że Uniwersytet Śląski bez kompleksów działa na arenie międzynarodowej oraz to, że nawet tak „zwyczajne” organizmy jak drożdże – dzięki wiedzy, wytrwałości i pomysłowości naukowców – mogą odegrać rolę w przyszłych misjach na Marsa czy Księżyc.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Ta strona używa Akismet do redukcji spamu. Dowiedz się, w jaki sposób przetwarzane są dane Twoich komentarzy.