Prawnik radzi, bo mieszkańcy pytają: Sprawy m.in. z zakresu praw i obowiązków małżonków, a także małżeńskie ustroje majątkowe reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy. To tam znajdują się odpowiednie przepisy, które odpowiadają na pytania o odpowiedzialność za wierzytelności zaciągnięte przez małżonka pozostającego w jednym z dwóch ustrojów majątkowych. Są to ustawowy i umowny ustrój majątkowy. Kształtem domyślnym jest ustawowy ustrój majątkowy, nazywany inaczej wspólnością ustawową. Dzieje się tak, jeśli między małżonkami nie powstała żadna umowa majątkowa, która może kształtować wspólność lub też ustanawiać rozdzielność majątkową. Taka umowa może powstać zarówno przed jak i po zawarciu małżeństwa – wyjaśnia Edyta Dziobek-Romańska.
Kodeks wymienia składniki majątku wchodzące w skład wspólności, wykluczając szereg przedmiotów, które należą do majątków osobistych, czyli np. te nabyte przed zawarciem małżeństwa, czy w drodze spadku lub poprzez darowiznę.
Co wchodzi w skład wspólnego majątku?
Wspólny majątek to wszystkie przedmioty nabyte wspólnie w trakcie trwania małżeństwa (ruchomości i nieruchomości), wynagrodzenie za pracę każdego z małżonków, przedmioty użytku domowego.
Także za zobowiązania, które małżonkowie zaciągnęli razem, będą oni odpowiadali wspólnie. Nieco inaczej będzie, gdy tylko jeden z małżonków jest stroną umowy, a wierzyciel nie jest w stanie przedstawić dokumentu potwierdzającego zgodę drugiego małżonka na zaciągnięcie zobowiązania – wtedy egzekucja będzie prowadzona z majątku osobistego małżonka.
Jednak jeśli jeszcze w trakcie pożycia jeden z małżonków wyraża w szczególności pisemną zgodę na zaciąganie przez drugiego kredytów, wierzyciel będzie mógł sięgnąć także do majątku wspólnego, jednak wciąż majątek osobisty musi pozostać nietknięty. Warto również wspomnieć, że wierzyciel małżonka nie ma prawa żądać zaspokojenia z części majątku, która w razie podziału przypadnie temu drugiemu. Ponadto nie jest on zobowiązany odpowiadać za te długi, które powstały bez jego zgody, a w szczególności wiedzy.
Niestety aby uniknąć takich nieprzyjemnych sytuacji, jak wezwania do zapłaty czy nachodzący windykatorzy, nierzadko jedynym skutecznym sposobem zabezpieczenia się przed przykrymi konsekwencjami jest ustanowienie rozdzielności, czy ograniczenie wspólności majątkowej. Taką umowę można zawrzeć przed notariuszem, kształtując dobrowolnie podział majątku wspólnego. Jeśli nie ma zgody małżonka na taką czynność, a istnieją ważne powody, które zagrażają interesom dobra rodziny, takie jak czyjaś lekkomyślność czy rozrzutność, to sąd orzeka o przymusowym ustroju majątkowym.
