W Katowicach będzie „Plac Sławika i Antalla”. Dzięki nim ocalały tysiące ludzi podczas II Wojny Światowej

Reklama

Obszar w sąsiedztwie Spodka i Międzynarodowego Centrum Kongresowego będzie nosił nazwę „Plac Sławika i Antalla”. Jest projekt uchwały w tej sprawie.

Nowy plac leży w obrębie Bogucic-Zawodzia. Z wnioskiem o uhonorowanie Józsefa Antalla seniora oraz Henryka Sławika wystąpił prezydent Katowic, Marcin Krupa. Działalność zarówno Antalla jak i Sławika można mierzyć liczbą uratowanych w trakcie II Wojny Światowej ludzi.

– Mając na uwadze długość nazwy placu z zastosowaniem pełnych zapisów imion i nazwisk patronów (Plac Henryka Sławika i Józsefa Antalla seniora) oraz wolę nadania numeru porządkowego od placu dla gmachu Międzynarodowego Centrum Kongresowego w Katowicach, ustalono jego skróconą nazwę (zapis stosowany np. ul. Żwirki i Wigury) – czytamy w uzasadnieniu uchwały.

Poniżej krótka biografia przyszłych patronów placu, którą przedstawiono radnym:

Henryk Sławik – dziennikarz, działacz społeczny, radny katowicki, poseł na Sejm Śląski. Urodził się 16 lipca 1894 roku w Szerokiej koło Jastrzębia-Zdroju. Ukończył niemiecką szkołę ludową, dalszą wiedzę zdobywał dzięki samokształceniu. W 1914 roku został wcielony do armii niemieckiej. Walcząc na froncie wschodnim, dostał się do niewoli rosyjskiej. Po powrocie na Śląsk wziął udział we wszystkich powstaniach, a także uczestniczył w akcji plebiscytowej z ramienia Polskiej Partii Socjalistycznej. Współpracował z „Gazetą Robotniczą”, a w 1928 roku został jej redaktorem naczelnym oraz prezesem Syndykatu Dziennikarzy Polskich Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. W latach 1929-1930 był radnym Katowic, a od 1934 roku członkiem Rady Naczelnej PPS. Po klęsce wrześniowej w 1939 roku przedostał się na Węgry, gdzie wziął udział w tworzeniu Komitetu Obywatelskiego ds. opieki nad Uchodźcami Polskimi, który to organizował pomoc dla internowanych wojskowych oraz ludności cywilnej. Wraz z przedstawicielem węgierskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Józsefem Antallem oraz dr. Henrykiem Zvi Zimmermanem, a także księżmi rozpoczął masową akcję ratowania polskich Żydów. Zorganizował także obóz dla żydowskich sierot w Vác, oficjalnie nazwany „Domem Sierot Oficerów Polskich”. Uratował życie ok. 30 tys. polskich uchodźców, w tym 5 tys. Żydów. Aresztowany 16 lipca 1944 roku przez gestapo, został zesłany do obozu w Mathausen, gdzie został rozstrzelany 23 sierpnia 1944 roku. W 1990 roku nadano mu pośmiertnie tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. W 2004 roku Rada Miasta Katowic nadała jego imię jednemu z rond miejskich, a w kaplicy cmentarnej przy ul. Sienkiewicza odsłonięto tablicę upamiętniającą jego działalność. W 2009 roku został patronem katowickiego Gimnazjum nr 19. W 2010 roku został pośmiertnie uhonorowany Orderem Orła Białego.

József Antall (senior) – węgierski polityk i społecznik. Urodził się 28 marca 1896 roku w Oroszi, zmarł 24 lipca 1974 roku w Budapeszcie. Podczas II wojny światowej pełnił obowiązki pełnomocnika Królestwa Węgier do spraw uchodźców wojennych w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Współpracując m.in. z Henrykiem Sławikiem, Jusztimánem kardynałem Serédi, Zdzisławem Antoniewiczem, ks. Miklósem Berestóczy i biskupem sufraganem w Vác ks. dr. Árpádem Hanauerem, organizował pomoc dla polskich uchodźców, którzy dotarli na Węgry po klęsce wrześniowej w 1939 roku. Pod koniec września 1939 roku polecił przyjmującym uchodźców organom administracji z okręgów nadgranicznych, aby Żydów przybywających na Węgry zaopatrywać w chrześcijańskie dokumenty. W Vác założył oficjalnie Dom Sierot Oficerów Polskich. W rzeczywistości przebywało w nim – oprócz Polaków – 100 dzieci pochodzenia żydowskiego. W maju 1944 roku, po zajęciu Węgier przez Niemców, dzieci wywieziono do Budapesztu, gdzie ukryte zostały w kilku miejscach. Wszystkie ocalały. Według szacunków, kierowany przez Henryka Sławika, a wspierany przez Józsefa Antalla Komitet Obywatelski przyczynił się do uratowania ok. 5 tys. Żydów. Po zakończeniu II wojny światowej, w latach 1945-1946 w węgierskim rządzie sprawował funkcję ministra ds. odbudowy kraju. Następnie powierzono mu kierownictwo Węgierskiego Czerwonego Krzyża. Stał na czele Polsko-Węgierskiej Izby Handlowej. Był członkiem Niezależnej Partii Drobnych Posiadaczy (1946-1948). W 1949 roku wycofał się z życia publicznego i przeszedł na emeryturę. Kilka lat później, komunistyczny rząd pozbawił go emerytury, oskarżając o współpracę z nazistami. Planowano również wysiedlenie Antalla z Budapesztu, jednak zapobiegła temu interwencja rządu PRL. Został wyróżniony medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jego imię nosi Towarzystwo Polsko-Węgierskie z siedzibą w Warszawie. W dniu 23 lutego 2010 roku Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej odznaczył go Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi RP. 

Reklama