Termomodernizacja szkół pozwala ograniczyć zużycie energii i zmniejszyć koszty ogrzewania, ale może również pogorszyć jakość powietrza w salach lekcyjnych. Podczas posiedzenia Komisji Klimatu i Środowiska Rady Miasta Katowice szeroko dyskutowano o konieczności uwzględniania nowoczesnych systemów wentylacji przy remontach budynków oświatowych.
Temat pojawił się podczas prezentacji działań Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii związanych z adaptacją do zmian klimatu i poprawą warunków w szkołach. Jak wskazywano, samo ocieplenie budynku i wymiana starych okien na szczelne nie wystarczają, jeżeli równocześnie nie zostanie zapewniona skuteczna wymiana powietrza.
Wysokie stężenie CO₂ pogarsza koncentrację
Przedstawicielka GZM powołała się na badania prowadzone przez ekspertki z Politechniki Śląskiej. Wynikało z nich, że w wielu termomodernizowanych szkołach, w których nie zastosowano wentylacji mechanicznej, stężenie dwutlenku węgla szybko wzrastało.
Jako orientacyjny poziom dobrej jakości powietrza wskazano około 1000 ppm CO₂. Tymczasem w niektórych badanych klasach już po około pół godzinie zajęć stężenie dochodziło do 2000 ppm.
Zbyt duża ilość dwutlenku węgla w pomieszczeniu może powodować senność, bóle głowy, zmęczenie oraz trudności z koncentracją. W efekcie dzieci mogą mieć gorsze warunki do nauki, mimo że po termomodernizacji w budynku utrzymywana jest odpowiednia temperatura, a szkoła płaci mniej za ogrzewanie.
Podkreślono jednak, że przywołane badania dotyczyły szerszego obszaru i nie odnosiły się bezpośrednio wyłącznie do katowickich szkół.
Wentylacja powinna być częścią projektu
W czasie dyskusji wskazywano, że montaż wentylacji mechanicznej jest najłatwiejszy i najtańszy na etapie projektowania termomodernizacji. Późniejsze dostosowanie wyremontowanego już obiektu może wymagać znacznie większych nakładów oraz dodatkowych prac budowlanych.
Część radnych zaproponowała, aby w dokumentacji dotyczącej kolejnych remontów szkół i przedszkoli uwzględniano obowiązek zapewnienia skutecznej wentylacji mechanicznej, najlepiej z odzyskiem ciepła. Taki system pozwala na regularną wymianę powietrza bez konieczności częstego otwierania okien i ogranicza straty energii.
Przedstawiciele urzędu zwracali jednak uwagę, że wentylacja mechaniczna nie zawsze jest jedynym możliwym rozwiązaniem. Ostateczny sposób poprawy jakości powietrza powinien zależeć od stanu budynku, audytu technicznego oraz rozwiązań zaproponowanych przez projektantów.
Rezolucja bez obowiązku prawnego
Dyskusja nawiązywała do konferencji zorganizowanej przez GZM i Fundację Rodzice dla Klimatu w Muzeum Śląskim. W spotkaniu uczestniczyło około 250 dyrektorów szkół z terenu metropolii oraz eksperci zajmujący się jakością powietrza i warunkami nauki.
Podczas wydarzenia podpisano rezolucję dotyczącą poprawy środowiska w szkołach i ich otoczeniu. Dokument poparli przedstawiciele pięciu podregionów metropolii, w tym Katowic.
Wiceprezydent Katowic Jarosław Makowski wyjaśnił, że rezolucja miała charakter deklaracji dobrej woli. Nie zobowiązywała prawnie miasta do instalowania konkretnych urządzeń, ale wskazywała kierunek działań, które powinny być realizowane w miarę dostępności środków finansowych.
Komisja wróci do tematu
Radni zgodzili się, że przed podjęciem konkretnych decyzji potrzebne są dodatkowe informacje. Komisja ma otrzymać prezentację GZM oraz wyniki badań przygotowanych przez ekspertów Politechniki Śląskiej.
Potrzebne mają być również dane dotyczące stanu wentylacji w katowickich placówkach oświatowych, przeprowadzonych termomodernizacji oraz planowanych remontów. Radni chcą też poznać możliwe rozwiązania techniczne – od wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła po prostsze systemy monitorowania poziomu CO₂ i procedury regularnego wietrzenia klas.
Do dyskusji nad wspólnym stanowiskiem komisja ma wrócić po wakacjach. Ewentualne rekomendacje mogłyby zostać uwzględnione podczas przygotowywania kolejnych remontów szkół i miejskiego budżetu.
